Real history

I was in eighth grade, he was in twelfth. He put me in the school’s toilet and insisted on showing me his genitals. Otherwise, he would tell me that everyone would be surprised. I was screaming. At that time the teacher also came. I quickly told him what the senior student asked for. She only told the boy not to behave like that. The same thing happened in a few days, and finally, I made it my wish.

“If we look at the identities of those who report violence, there is very little evidence of teachers and medical institutions. They are obliged by law to do, but in most cases, they do not, ”Anna Tavkhelidze.

It must be remembered that reporting a crime is not only liability avoidance, it is also a criminal offense and Article 376 is punishable by a fine or imprisonment of two to four years.

Sexual abuse of minors is a challenge for everyone. According to UNICEF research, 120 million girls say they are victims of sexual abuse. Who can solve the problem? The answer is simple – the state and society.

The first step has been taken – we have recognized sexual abuse as a problem. Now we need to talk about ways to resolve it. First of all, it is necessary to raise awareness. The public and the juvenile itself must know what is considered sexual abuse. Here’s the list of crimes:

• All acts of sexual orientation involving the child by deception or coercion;

• sexual harassment and replication tracking;

• Touching of intimate places;

• taking pornographic pictures (whether it is with the permission of the child or not);

• showing pornographic material to children;

• genital screening;

• Open conversations about sex to shock a child or awaken her/his curiosity;

• incest;

• Forcing the body to trade.

It’s been a few years now that the public is open about this topic; the topic of sex education has raised much controversy in our society. One side thinks that teaching such things is not necessary, the other part thinks that education should involve not only the educational system but also the family. According to psychologist Mzia Tediashvili, sex education should begin at the age when the child starts asking questions about it.

“Sex education in children and adolescents is the best way to prevent sexual abuse. The child should be provided with answers to questions about similar topics at home. The parent should consider what information should be reachable to their children. This is related to some kind of knowledge,” Mzia Tediashvili said.

Family involvement is important. At an early age, the child trusts his or her parents the most, his or her words are more convincing. Therefore communication must exist between the parent and child.

“The family is the primary referral group from which the child should receive the information he or she wants. Unfortunately, sometimes the parent is not even sexually aware and does not know when to provide the child with information,” Mzia Tediashvili told us.

The victim prefers silence

What happens if the victim prefers to remain silent? According to the psychologist, at this time the child is locked in himself, accusing himself and thinks that a close relative will not believe him. Parent involvement and observation are important at this time.

How can we know that a child is a victim of sexual abuse? In this case, the child may start drawing or suddenly become unfamiliar with his or her age. It’s also important how she/he interacts with other children, what kind of games she likes more, how easily she gets around.

Symptoms are noticeable: “A drastic change in a child’s behavior, aggressive mood, irritability, lockdown, fear of being left alone, nightmares or anxiety in sleep, eating disorders… However, the mere existence of these signs does not mean that the child has been abused. These signs indicate the problem the child and the parent should try to determine the cause of the problem, ”Mzia Tediashvili said.

Parental support and support from a psychotherapist are important after the violence is confirmed. Otherwise, the condition of the child may be extremely extreme. Sexual Assault Trauma – is a psychological trauma that can take up to a year (with the help of a psychologist) to defeat. Still, the victim may not be able to overcome it completely.

Myth or Reality

When talking about the sexual abuse of minors, it is important to differentiate the myth and the reality. It is a myth that a child is lying. We should know that they are afraid of such an accident and try not to be a role model. It is a myth that a child may be tempted, he or she does not have the appropriate skills and knowledge of such experiences. It must be remembered that in most cases the abuser is not a stranger, but a well-known person. It is a myth that sexual abuse is more common in adolescence. Most similar cases occur in the age of 6-11 years.

The role of the state

After reports of sexual abuse cases to minors, the Ministry of Internal Affairs is under a duty to disclose. It establishes what kind of accusation we are dealing with. After that, a social worker should be involved. According to Ana Tavkhelidze, a lawyer for the Human Rights Party, there is a problem when working on such a case – there is no unified system of investigation.

“All agencies have split functions. There is no coordinated work. The Prosecutor’s Office should bring the case for the attention to the Prosecutor. Service agency and get involved with a social worker. The situation and risks should be assessed there as well. For example, a child needs the services of a psychologist, seeking asylum, a different questioning style. All this must happen to a unified system. Unfortunately, this is not the case today, ”Anna Tavkhelidze said.

According to Ana Tavkhelidze, the cases of juvenile violence has increased in number. However, it should be noticed that the increase depends on the detection rate. Society is taking steps forward. Previously if the announcer was just the victim now he is now a parent or relative.

“In our case, the appeal has increased compared to previous years. I should point out that we compare the figures with previous years. The public can be more involved in solving the problem, ”said Ana Tavkhelidze.

The main goal is to prevent sexual abuse of minors. Until we demand the punishment of the abuser of the state, it needs to be disclosed beforehand, which can only be done by society. We should not have a loyal attitude to violence. That is the responsibility of society.

Abstract of the report

For two centuries the media have taken root in society firmly, it is constantly experiencing progress, is changing and evolving, however still violated internationally recognized ethical standards. It often becomes the inspiration for discrimination, the establishment of dogmas, and stereotypes in society. In Georgian TV space, author, entertainment, or various types of programs it is common to use discriminatory words or expressions on various sensitive issues.

We often encounter complaints or articles about the violation of the standard of coverage of the topic of suicide on the websites of ‘’Media Checker’’ and the ‘’Charter of Journalistic Ethics.’’ There are frequent linguistic mistakes in Georgian online publications, which mislead the reader or make the fact very frightening.

At the same time, media representatives are not changing anything in this regard and continue working as usual. Each year, more than 800,000 people committing suicide, it would be wrong to cover every case. One of the reasons for the observations is why the media chose to cover certain cases and how correct this decision was. In my opinion, suicide is the most horrific way to end life, and Georgian internet and television broadcasts never hesitate to cover suicide cases. The aim of the study is to explore how well the media do this, as suicide is the most sensitive topic, though not inviolable. Often the coverage of the community serves to raise public awareness, which can be crucial at the right time. So it’s interesting – how well is the topic of suicide covered in the media?

Value

The study is only at the initial stage, so there are no conclusions yet. However, there are expectations that many violations will be found, even in well-known and trusted media platforms. 

  Because the suicidal cases are very sensitive for everyone, even for the journalist, the are few cases where journalists reveal his attitude. If we rely on the guidelines of the charter of journalistic ethics, showing own position or gestures is a gross mistake. I will consider the research successful if my report, would raise the awareness of journalists about this issue. Suicide coverage is different from all other cases, you need to select all the details and words correctly and carefully and deliver them to the public in this way.

Secondary source

The media coverage of suicide topics is regulated by the rules developed by the Charter of Journalistic Ethics. Suicide is a sensitive topic for the public, therefore special caution is needed when covering it, as a journalist has to solve many ethical dilemmas at the same time.

None of the media outlets are immune to the mistakes made in covering the topic of suicide. According to UNICEF, the guidelines for covering issues related to children should not lead to unhealthy interest. She/he, who committed suicide, should not become a hero. The event should not become attractive.

In the course of my research, I got acquainted with the few basic principles, developed by the Charter of Journalistic Ethics, and as the secondary source is the guidelines for Suicide Coverage. According to the publication, before covering the topic, the journalist should understand the following provision “suicide is not a crime” and this topic is not taboo.

First of all, the purpose of coverage may be to identify the cause of suicide and prevent it, in addition to covering the topic may be the growing statistics of cases, at which time the focus should be on the main reasons.

The next and not less important step is to define the goal – why do you cover the topic? We can divide this issue into two main points:

1. General cause – help the public identify the signs of suicide to prevent it.
2. Individual

Ignorance of the details can be considered a violation as well as the provision of specific information. It is not allowed to disclose the place and details of the suicide. Linguistic mistakes may make the reader think that suicide is the way to solve a problem and it is justified.

    There are certain cases when a journalist tries to establish an interconnection. Suicide is considered by journalists in a religious and cultural context, which is considered a violation.

When creating an article, it is recommended that you do not use the victim’s photo, scandalous, sensational title.

    There are some specific guidelines for collecting information. For example, it is considered a gross violation of ethics if the respondent asks the question “why did he/she do it”?

Caution is necessary for dealing with loved ones, as researches have shown that we should try to refrain from interviewing family members because they are considered incompetent respondents due to the stress they endure.

The media should not contribute to the deepening of myths with gestures, mispronunciations, incompetent respondents, and photos. Information should be provided in a dry manner, based only on verified facts. It is important to talk about prevention in the article. It is advisable to talk to the service about the centers, where it is possible to help people prone to suicide.

Structure / Methodology/ Results

For monitoring, I chose six online platforms, for four months From September 1, 2019 to December 31, 2019. These are Tabula, reportiori.ge on.ge netgazeti.ge ipn.ge ambebi.ge These websites have the trust of the people and it is important to know how the media is telling the story of the suicide incident to the audience, what mistakes they have made and whether they are correcting those mistakes.

I used content analysis in the study. I recorded the number of violations, what kind of violations were recorded, and analyzed them. This method of content analysis is qualitative.

In total, I have reviewed 120 articles from 6 online media platforms during this period.

In on.ge I found 5 article,

IPN -12 article,

Tabula -28 article,

Reportiori – 9 article,

Netgazeti – article,

Ambebi.ge – 31 article.

In On.ge I found 1 article( https://bit.ly/37w5YRu), where is ethical mistakes. Violations on IPN were found in 2 articles(https://bit.ly/2UKhjZi), On Tabula in 8 articles (for instance https://bit.ly/2N3z8y9 ), Reportiori.ge was found in 2 article(https://bit.ly/30KbHSz).There was no violation on Netgazati.ge,  In Ambebi.ge Violation was founded in 13 articles (https://bit.ly/37yefEE).

Limitations of research (gaps) / impact

Of course, there will be gaps, since the research period is limited and covers only 4 months.

The research question is the subject of qualitative research. For monitoring, I chose six online platforms, for four months. These are Tabula, reportiori.ge on.ge netgazeti.ge ipn.ge ambebi.ge These websites have the trust of the people and it is important to know how the media is telling the story of the suicide incident to the audience, what mistakes they have made and whether they are correcting those mistakes.

KEY FINDINGS/Conclusions

The main goal of our study was to determine how ethically online media outlets covered suicide-related topics and whether they adhered to the standards set by the ethics charter to cover this topic.

In the course of the study, we selected six online media outlets that more or less adhered to ethical standards.

It is noteworthy that none of the online publications had gross violations during the coverage of the topic.

Most linguistic errors are recorded with the news. In media researcher’s opinions, it is not necessary to consider all the individual cases on the topic. Also, according to the rules of the Ethics Charter, the story must either have one specific focus or must be of high public interest. Online media often covered individual cases.

One of the main findings is that none of the media outlets have indicated service centers, which is a recommendation of the ethics charter when covering suicide.

Let’s move on to a review of specific examples: The topic of suicide is less frequently covered on the ON.ge website than on the IPN.

During the period I selected, the news  was only about “Luka Siradze”. The public interest was high on the issue and other problems of suicide were also raised. As for IPN, I think this site wrote about cases that may not have needed to be covered. For instance this article https://bit.ly/3hzncC7

According to the ethics guideline, a journalist should not provide readers with the details and information that explain to the reader how to do it themselves. Such mistakes are often made by the reportiori.ge (https://bit.ly/3fuloJ2 )This site, I think,  violates standards and provides readers with unverified information. 

Now about tabula, this site covers news quit quickly,  Tabula adheres to standards much better than a reportiori.ge. But in a few cases, they broke the standards roughly. Let’s
Consider one of the articles.

‘’A young woman was found hanged in Zugdidi, the family does not believe in the version of suicide’’ https://bit.ly/3fAHh9g

• “In Zugdidi, in the village of Shamgona, a young woman was found hanged  in cow barn’’ – The principle of describing the method, according to which it is inadmissible to make public the place and details of  the suicide, is violated.
• 
  “The brother of the deceased does not believe in the version of suicide. According to him, the woman has injuries, which is why Nukri Mikava suggests that she was killed first and then “hung on a rope”.– Caution is necessary for dealing with loved ones, as researches have shown that we should try to refrain from interviewing family members because they are considered incompetent respondents due to the stress they endure. The respondent shares his / her version with the journalist without facts, and the article does not show any arguments to prove the fact.

Netgazeti and Ambebi.ge are very different news platforms. It should be noted that unlike Netgazeti, the news of Ambebi.ge is distinguished by the so-called by clickbait technique. Title formation is focused on allowing the user to open the article and read it and not on the fact that the user is receiving information for their well-being.(for instance this article https://bit.ly/3eada8o) Also, the articles of Ambebi.ge are distinguished by useless information, that is, I personally, as a reader, get tired of reading the article and do not even read it to the end. In the case of Netgazeti, the information is laconic and specifically written, without unnecessary information( https://netgazeti.ge/news/415739/).

To sum up briefly The number of violations allowed in the articles looks like this.

The number of mistakes in the title of the article was 6. Linguistic mistakes-8. Incompetent respondents(relative)-1. Inappropriate visual material-5.  Description of the suicide method-6

Keywords

1. Suicide

2. Mental illness

”I lost my house in Sukhumi 25 years ago, then I fought in vain for a one-room apartment, but all the fights failed. Sometimes I think they’re not going to give me a place to live because of my age, they’re probably waiting for me to die. ”Ghuda Khufenia, an 85-year-old single pensioner and IDP from Abkhazia, talks about the problems he faced after the war in Abkhazia, far from Sokhumi in the city of Kutaisi.”

“We all remember the bloody summer of 1993, the memories we had when we left home. We knew we would not be able to return to our old way of life, but before we returned to our homeland, we hoped for a clean house and food. Unfortunately, as time went on, our hopes were disappointed. ” According to him, the Ministry of Internally Displaced Persons from the Occupied Territories, Accommodation and Refugees from Georgia in Kutaisi, in 1997, offered a temporary living space that did not meet the required living standards.

A single pensioner of 85, refugee from Abkhazia – Ghuda Khupenia – has faced and dealt with a lot of problems on his long journey from Sokhumi to Kutaisi. As he says, the Ministry offered him a short-term place to stay which didn’t meet the standards of normal housing:

“I, my niece, his wife and a small kid – us four all lived in a 1-bedroom apartment. This home has no sustainable roof, parts of it fall out when it’s windy, and when it rains the whole apartment gets wet. There’s no bathrooms so it’s very unsanitary ” As stated by Khupenia, he often wrote different statement to ask for a change of his and his family’s placement. However, that along with his many asks of financial help were merely met with unresolved promises. Despite all of his disappointment he is not planning on giving up any time soon;

“I was promised at least 10 times that I’s be the next on the waiting list. But that was never realized. Then I moved to my relatives’ for a few months because living in that apartment was worsening my health. Social agent came to check my place right then when I was not home. They took off my points – from 6 to 2. Sometimes I think, because of my age they are not even planning to provide a place for me any longer. Maybe they are waiting on my death.”

Who is a refugee? A person forced to leave behind his/her place of residence and move to, in case of our country, another territory of Georgia. Georgian refugees (or the refugees from any other background, for that matter) could have made the hard decision for several reasons, to wit: their or their family member’s life was in danger, there’s an “inside” conflict or basic human rights are abused constantly. Anyone who is eligible for the above-mentioned definition, can fall within the scope of the term “refugee”.

The government tries to lend that helping hand to the refugees. For example, they pay social support– Ever since the year 2014, each refugee has been taking 45 Laris. Also, in some specific cases, the government gives out pensions. Refugees use 50% off discount on public transportation. However, the most important thing for refugees is to have a home – they all try to get a home. This, I turn calls for another procedure. Ever since the year 2013, places of residence have been under privatization for the refugees. First they put refugees in census, then they see the living space, after that they grade these home with a 10 point system. The bigger the number for the house, the higher the owner’s name comes up on the waiting’s list.

According to the latest information after the Georgian-Russian War of August 2008, added 26000 people to the summed number.

As Ghuda says he found a man with an identical history. This woman is Eka Lagvilava, she lives in Poti, is over 80 years old, and is desperately waiting for her home. Promises are diverse here as well. “The story of dropping points is very similar to my case. Six points out of ten have been scored so far after the last check. ”

We contacted Eka Lagvilava, who confirmed the information and added that the social worker came to her after Eka’s health deteriorated. “All the neighbors knew how sick I was for the last 3 months, everyone was thinking, including me, that I would not be able to live for a long time. During that time, the girl from the social agency visited me. Two weeks later, I found out that I had lost four points.”

About  this issue, we tried to contact the social worker who had worked on the case, but she  did not answer our questions.

We talked to independent expert Lali Shengelia about Ghuda Khupenia’s problem. She said a similar problem plagues many IDPs. “There are 12,714 IDPs in Kutaisi without a house, consider that every second Mr. Ghuda has a similar problem. Here is a large bureaucratic circle that unfortunately defends itself by law. In the case of Mr. Ghuda, his transition has complicated the case. The ministry considered that it already had an alternative space and was hiding it. As the expert says, they appealed the decision of the commission. We take photos of the house, which clearly shows the state of the emergency. We also have letters from neighbors where it is written that Khufenia change houses from time to time. ” The house is damp, which has seriously damaged his health, so he is sometimes in Batumi with his nephew and sometimes in Zugdidi. ” After the statement, Ghuda’s scores were increased, but he is still at the bottom of the list. “I have known this case since the very first days. Mr. Ghuda’s condition is getting worse. We think that the case will be slowed down,” said Lali Shengelia, an independent expert and employee of the Sukhumi Foundation.

The First Secretary of the Minister of the Ministry of Internally Displaced Persons from the Occupied Territories, Accommodation and Refugees of Georgia – Grigol Giorgadze – says that, he constantly cooperates with refugees and rest of Georgia’s population. He agrees, that there are still many unhappy and unsatisfied with their current or inexistent accommodation. However, as said by Giorgadze, him and his colleagues are actively working on betterment of the situation and solving this problem for good.”In 2010-2011, aiming betterment of refugees place of settlement in hazardous building in Batumi, Poti and Tskaltubo”

Problems of the refugees are not limited, the main question is, when will this problem be solved for good? No one can answer, however. 59% are still on the never-ending waiting list for a home.

‘’ძალიან მტკივნეულია, როცა ვიღაც აკუსტიკურ ნაგავს გიწოდებს და შენ სანაგვეზე გადაგდებას აპირებს.  მუსიკალურ სასწავლებელში არასდროს მივლია, ამიტომ ამ მხრივ არ მაქვს პროფესიონალური განათლება. რეგულაციების ამოქმედების შემდეგ, შესაძლოა შემოსავლის გარეშე დავრჩე.’’-22 წლის სანდრო დარცმელია საუბრობს იმ მოსალოდნელ პრობლემებზე, რომელიც თბილისის ეკონომიკის პროექტის ხელმძღვანელის, სერგი გვარჯალაძის ინიციატივით ქუჩის მუსიკოსებისთვის განკუთვნილი რეგულაციების შემოღების შემდეგ ელის.

 „ერთი წლის წინ ავტოკატასტროფაში მოვხვდი და ხერხემალი დავიზიანე. ექიმების თქმით, ფიზიკური დატვირთვისგან თავი უნდა შემეკავებინა. ავარიის შემდეგ, სამი-ოთხი თვე ნათესავების კმაყოფაზე ვცხოვრობდი. ბოლოს მივხვდი, რომ კრეატიული უნდა ვყოფილიყავი და თავი როგორმე გადამერჩინა. ჰოდა, მეც გიტარა ავიღე  და გარეთ გავედი,“ – სანდრო დარცმელია. მისი თქმით, ქუჩის მუსიკოსობამ  ცხოვრების გაგრძელების მოტივი მისცა. ეს მისი შემოსავლის ერთადერთი რეალური წყაროა, რომელიც მწირია, მაგრამ თავის გატანაში ეხმარება.

ხორბლისფერი კანი, ჭვავისფერი თმები, ღია ოკეანისფერი თვალები, გიტარის სიმების ნაკვალევიანი თითები, შავი ოდნავ მტვერაკრული შარვალი და ის ღიმილი, მთელი ინტერვიუს დროს რომ არ მოშორებელია სახეზე. ეს სანდროა.  ის პაუზებით საუბრობს. თითოეული სიტყვის შემდეგ საკუთარ გონებაში მოგენებების იერუსალიმს ქმის, თითქოს სადღაც იკარდება და ჩემი ჩახველების შემდეგ აწმყოში ბრუნდება, რომლის ქურუმადაც საკუთარი გიტარა ესახება. გიტარას ხელს უჭერს და შოკოლადისფერ ოცნების მორევში ეშვება მასთან ერთად.  თბილ ტალღებს უშვებს ჩემ და ხალხის იმ ნაწილისკენ, ჩვენ რომ გვიყურებს.  მაწყვეტინებს, ბოდიშს  მიხდის და მეუბნება, რომ თუ მინდა ბოლომდე გავუგო და მისი სათქმელი კარგად გავიაზრო უნდა მოვუსმინო. თან ტუჩის კუთხით იღიმის და ჩუმად მეუბნება, რომ  ხალხს ვერ ალოდინებს.  დაკვრას იწყებს და სრულიად კონრტასტულ ნატურად იქცევა. უკრავს თითებით და გულით, რითმით და თან ურითმოდ, გრძნობით და მთელი ემოციით.  ხალხს ვაკვირდები მათ სახეზე სიამოვნების ნაპერწკლებს ვხედავ…

“ხელმოკლედ ვცხოვრობდით, ამიტომ ბავშვობაში ჩემი მუსიკაზე შეყვანაზე არავის უფიქრია. შემდეგ მე თვითონ ვცადე კონსერვატორიაში ჩაბარება, მაგრამ ზედმეტად ბევრი ბიოუროკრატიული პროცედურა იყო გასავლელი და თავი დავანებე.” როგორც სანდრო ამბობს, ლიცენზიისთვის საჭირო დოკუმენტებს ვერ მოიპოვებს, რადგან უმაღლესი განათლების დამატასტურებელი საბუთები არ აქვს. „ვიცი, არ ვარ იდეალური, შესაძლოა  ხმაც და დაკვრის სტილიც უხეში მაქვს, მაგრამ მყავს ჩემი მსმენელი, ერთი ხელის მოსმით თავიდან მოშორება და აკუსტიკურ სანაგვეზე მოსროლა კი ჩემი უფლებების დარღვევაა.“

    ამ თემასთან დაკავშირებით კომენტარი გააკეთა, თბილისის ეკონომიკის პროექტის ხელმძღვანელმა, სერგი გვარჯალაძემ. ის ჩვენთან საუბრისას აცხადებს, რომ აღნიშნული საკითხის არასწორი ფორმულირება მოხდა. საუბარია  საინფორმაციო ბარათების გაცემაზე, სადაც სრულად იქნება მოცემული ინფორმაცია კონკრეტული მუსიკოსის მიღწევების, წარსულის და საკონტაქტო ინფორმაციის შესახებ. „მედიამ ისე გაავრცელა ეს ინფორმაცია, თითქოს ჩვენ სერიოზულ დოკუმენტებს ვითხოვდით, რაც სიმართლეს არ შეესაბამება. ჩვენ ვქმნით მოსახერხებელ პრატფორმას, იმ ხალხისთვის, ვინც ახლა იწყებს კარიერას.“ გვარჯალაძის თქმით, ის უკვე შეხვედრა ქუჩის მუსიკოსების წარმომადგენლებს, სადაც განიხილეს მათი პრობლემები. „პირველი პრობლემა, რაც თვალშისაცემი იყო,  სარეპეტიციოების არარსებობაა და ჩვენ უკვე დავიწყეთ  სპონსორების მოძიება ფართების შესაძენად.’’

როგორ ღამის ეკონომიკის პროექტის ხელმძღვანელი საუბრობს ეს ინიციატივა არის უფასო მარკეტინგული დახმარება ქუჩის მუსიკოსებისთვის. მეტიც, ისინი ახლო მომავალში  ფესტივალის მოწყობას გეგმავენ მათვის, რათა, რაც შეიძლება, მეტმა ადამიანმა გაიცნოს. „პათოსურია მთელი ეს აჟიოტაჟი, ჩვენ მათი ცნობადობის ამაღლებებაზე და „ფანების“ გაზრდაზე  ვზრუნავთ, რასაც რატომღაც პროტესტი მოსდევს.“

ჩვენი შემდეგი რესპონდენტი  გრიშაშვილის ქუჩაზე მდებარე  საოჯახო სასტუმრო „მეიდანის“ მფლობელი თამარ ვარდიშვილია. მისი თქმით, ქუჩის მუსიკოსების მიერ შექმნილი ხმაური მის ბიზნესს  სერიოზულ საფრთხეს უქმნის. ‘’სიმართლე გითხრათ, ინტერნეტში ვნახე ეს ინფორმაცია და ძალიან გამიხარდა. ხშირია შემთხვევები, როცა ჩემი სტუმრები სასტუმროს ხმაურით გამოწვეული დისკომფორტის გამო ტოვებდნენ. მეც გავდიოდი და ვთხოვდი, ადგილი შეეცვალათ. ერთი მიდიოდა, მეორე მოდიოდა და ასე დაუსრულებლად.“ როგორც თამარი ამბობს, ის პროგრესის და განვითარების მომხრეა,  მას მოსწონს ყველა ახალგაზრდა, რომელიც საკუთარი შრომით ცდილობს ფულის შოვნას, მაგრამ საკუთარი სიამოვნების გამო სხვისი პირადი სივრცის დარღვევას ეწინააღმდეგება. „ფანჯრიდან ვიხედები და მიხარია თითქმის ყველა კუთხეში ახალგაზრდები რაღაცას აკეთებენ და ეს, რა თქმა უნდა, ქვეყნისთვისაც კარგია, თუმცა, როცა საქმის პროფესიონალი არ ხარ და სხვას დისკომფორტს უქმნი, რა თქმა უნდა, რაღაც საზღვრები უნდა დაიცვა.

საზოგადოების პოზიცია ამ თემასთან დაკავშირებით ორად იყოფა.  ნაწილი ფიქრობს, რომ მუსიკა თავისუფალი სივრცეა, სახემწიფოს ჩარევა კი მათთვის მიუღებელია. ამ პოზიციის დამცველთა შორისაა ერთ-ერთი ქუჩის მუსიკოსი ტორესა მოსი, რომელიც „ნეტგაზეთთან“ საუბრისას ამბობს: „თავი დაანებეთ ქუჩის მუსიკოსებს, მათ არ სჭირდებათ რეგულირება“. თუმცა არსებობენ ისეთებიც, ვინც ფიქრობენ, რომ მუსიკა ქუჩაშიც კი გემოვნებიანი და დაღვეწილი უნდა იყოს. „ტურისტებზეც ხომ, უნდა ვიფიქროთ, ისინი ქუჩებში ფეხით ხშირად დადიან, უბრალო გამვლელებს აკვირდებიან, შესაბამისად, ქუჩის მუსიკაც დიდ როლს თამაშობს შთაბეჭდილების მოხდენისას“ – ტურისტული სააგენტო, „love travel’’-ის თანამშრომელი ზურაბ ჩიხლაძე.

17 მაისი, ჰომოფობიასთან, ტრანსფობიასა და ბიფობიასთან ბრძოლის საერთაშორისო დღეა. მართალია ბოლო წლების განმავლობაში LGBT საზოგადოების ხილვადობა გაზრდილია, თუმცა ამ თემაზე ყველა დეტალის ცოდნა მარტივი სულაც არ არის. გასული წლებისგან განსხვავებით, როცა საქართველოში ეს დღე დაპირისპირების მიზეზი ხდებოდა პანდემიამ დღის წესრიგი შეცვალა. 2012 წლის შემდეგ პირველად წლევანდელ 17 მაისს არავინ უცემიათ. ლგბტ თემის პრობლემებზე, მოლოდინებსა და გამოწვევებზე ქვიარ აქტივისტ ბექა გაბადაძეს ვესაუბრეთ.

– პანდემიის ფონზე 17 მაისს დაგეგმილმა აქციამ საჯარო სივრციდან ონლაინ სივრცეში გადაინაცვლა, თქვენ როგორც თემის აქტივისტი, როგორ შეაფასებდით წლევანდელ აქტივობებს, რომელთა ამგვარი ხასიათი პანდემიამ განაპირობა?

– მნიშვნელოვანია, რომ „ქვიარ ასოციაცია – თემიდამ,“ რომელიც ქვიარ და ტრანს სათემო ორგანიზაციაა ფონდი შექმნა, რომლითაც მომდევნო სამ წელში თავშესაფარი აშენდება. „თბილისი პრაიდის“ ორგანიზებით კი ონლაინ აქცია – დისკუსია გაიმართა, სამთავრობო და არასამთავრობო ორგანიზაციების წარმომადგენელთა, პოლიტიკოსთა და აქტივისტთა მონაწილეობით, რომელსაც კარგი მედია გაშუქება და სოციალურ ქსელშიც ბევრი მნახველი ჰყავდა.

შეიძლება ითქვას, მხოლოდ ეს დადებითი ელემენტი მოიტანა კორონავირუსმა და ხილვადობის სხვა აქტივობებისგან განსხვავებით ეს მასში მონაწილე პირებისათვის უსაფრთხო სივრცე აღმოჩნდა, ონლაინ ტრანსიცალია წარმატებით შედგა. კონკრეტულ აქტივისტებს და პოლიტიკოსებს საკუთარი შეხედულებებისა და შეკითხვების ხოლო მთავრობას  პასუხების გაცემის შესაძლებლობა ჰქონა, რაც ცალსახად პოზიტიური მოვლენაა. ზოგადად ხილვადობის ღონისძიებები არ უნდა იყოს თვითმიზანი, ესაა საშუალება, რომელიც თანასწორობის მისაღწევად არსებობს სხვადასხვა საზოგადოებებში.

–  ონლაინ აქციამ მოიტანა ის შედეგი, რომელსაც ღია სივრცეში გამართვის შემთხვევაში ვერ მიიღებდით?

– ღონისძიებაში ბევრი ისეთი სტუმარი იყო ჩართული, რომლებიც სხვა ვითარებაში ვერ იქნებოდა თემის გვერდით. მაგალითად, პოლიტიკოსები მმართველი გუნდიდან, ალბათ, არასდროს შემოუერდებოდნენ აქციას, თუ ის ღია სივრცეში გაიმარტებოდა.

თუმცა, ყველა პრობლემა რომელზეც აქციის მონაწილეებმა ისაუბრეს, რა თქმა უნდა, მნიშვნელოვანია, მაგრამ მე მაინც დამაკლდა პრობლემების სისტემური ხედვა. ჩვენ მაინც ვნახე ადამიანის უფლებებზე მხოლოდ ფრაგმენტული საუბარი, სოციალურ და ეკონომიკური განზომილების გარეშე, ისინი კი არაფერია თუ არა ტკივილგამაყუჩებლის როლის შესრულება – აი ასე შევაფასებდი მოსმენილ ინფორმაციას ამ აქციიდან.

როცა სისტემურ პრობლემებზე ვსაუბრობ აქ ვფიქრობ, რომ მაგალითად ის კი არაა მნიშვნელოვანი გაანათებს თუ არა თბილისს მერია ანძას ლგბტ ფერებში, ეს მე როგორც აქტივისტს არ მაინტერესებს, მე მაინტერესებს ის, რომ ამ მუნიციპალიტეტს უამრავი უსახლკარო ქვიარი ჰყავს, რომელთაც საცხოვრებლით ვერ უზრუნველყოფდა მერია პანდემიის დროს .

– რა გამოწვევბის წინაშე დაგაყენათ პანდემიამ?

– პანდემიამ ძალიან ბევრი მიმართულებით დაარტყა ლგბტ ადამიანებს. მრავალი თანამოქალაქე შეკრების, გადაადგილების აკრძალვისა თუ ეკონომიკური სიდუხჭირის გამო საშინელ მდგომარეობაში აღმოჩნდა. ეს ვითარება ქვიარ ადამიანისთვის ყოველდღიური რეალობა იყო პანდემიამდეც, ტრანდგენდერი ქალების უდიდესი ნაწილი მხოლოდ შებინდებისას ახერხებდა გარეთ გამოსვლას და ექსპლოატაციური, მძიმე სექსს სამუშაოთი ირჩენდა თავს, რომელიც დღემდე კრიმინალიზებულია ჩვენს ქვეყანაში. პანდემიამ ეს მდგომარეობა გაამძაფრა და თემის მთავარი პრობლემები სიღარიბე და უსახლკარობა უფრო თვალნათელი გახდა.

ლგბტ მოქალაქეების დიდი ნაწილი ე.წ. ლურჯი ფერის სამსახურებში იყვნენ დასაქმებული. ესაა მომსახურების სფერო, კაფე-რესტორნები, კლუბები, სალონები, სასტუმროები, მაღაზიები. სწორედ ყოველდღიური ხელფასებიდან აგროვებდა ბევრი ქვიარი ბინის ქირას, რადგან ოჯახებში ძალადობისა და გარიყვის გამოცდილებები არსებობდა. ბევრი მათგანი უკონტრაქტოდ მუშაობდა და პანდემიისას არც დამსაქმებლებმა და არც სახელმწიფომ მათზე არ იზრუნა. სახელმწიფო შემწეობები არ შეეხო ამ უკონტრაქტოდ მომუშავე თემის წევრებს. ამდენად არასამთავრობო ორგანიზაციებს საკვების, ჰიგიენის საშუალებების და რაც მთავარია ქირაზე დახმარების თხოვნით ასობით თემის წევრმა მიმართა.

– რა არის მთავარი გამოწვევა ლგბტ თემისთვის დღეს  საქართველოში?

– ლგბტ თემი არაერთგვაროვანია, თუმცა ჩაგვრის, ძალადობის და უგულვებელყოფის საერთო გამოცდილებები გვაძლევს საშუალებას ამ სოციალურ ჯგუფზე ვისაუბროთ. სისტემური ჰომოფობია, რომელიც ამძაფრებს  სიღარიბეს, ოჯახური ძალადობა და სიძულვილით მოტივირებული დანაშაულებები, მძიმე სამუშაო პირობები და საცხოვრისის უქონლობა, გამოხატვის და შეკრების თავისუფლება დღეს თემისთვის მთავარი გამოწვვებია. გადახედეთ ყველა სოციალურ კვლევას, ამ ქვეყნის ყველა მოქალაქე განურჩევლად იმისა ქვიარაია თუ არა უმუშევრობს და სიღარიბეს ასახელებს მთავარ გამოწვევებად. ინდივიდუალურად ამ გამოწვევების დაძლევას ბევრი ქვიარი ვერ მოახერხებს, ესა არის სისტმეური სახელმწიფო თანასწორობის პოლიტიკის საქმე. სახელმწიფომ უნდა იზრუნოს მოქალაქეთა განათლებაზე, რომ ადამიანები სიძულვილითა და შიშით არ ცხოვრობდნენ სხვა ადამიანების მიმართ; სიღარიბის შემცირებაზე, რომ არაექსპლატირებული შრომა შეძლონ ტრანსგენდერმა ქალებმა, ძალადობისაგან დაცვაზე, რომ ოჯახში ძალადობა დასრულდეს.

– წინა წლებთან შედარებით, შეიცვალა თუ არა სახელმწიფოს პოზიცია იგრძენო თუ არა თემმა მათი თანადგომა?

– „ILGA Europe” 17 მაისს გამოქავეყნა ცისარტყელას რუკა და ინდექსი , რომელიც აღწერს ქვეყნებს მათ მიერ განხორციელებული ჰომოფობიის საწინააღმდეგო ნაბიჯებით. საქართველო ცალსახად ლიდერია რეგიონში, სადაც ჩრდილოეთით გეი საკონცენტრაციო ბანაკებია, ხოლო სხვა მეზობლებში ქვიარ ორგანიზაციებს მშვიდად მუშაობის შესაძლებლობაც არ ეძლევათ. მაგრამ ცვლილებები კანონებში არ ნიშნავს ცვლილებებს რეალურ ცხოვრებაში. პოზიტიური დინამიკა მნიშვნელოვანია აისახოს თოთოეულ ადამიანზე, საამისოდ მიღებული კანონები უნდა მუშაობდეს რეალურ ცხოვრებაში და ამავე დროს ლგბტ ადამიანებმა მსგავსად სხვა მოქალაქეებისა უნდა იგრძნონ არა მხოლოდ სახელმწიფოს პოლიციური ხელი, არამედ ის სცოილური, ჯანდაცვის სერვისები რომელიც შეამცირებს უსახლკარობას, სიღარიბეს, უმუშევრობას ანუ იმას, რასზეც ამქვეყნის მოსახლეობის უდიდესი ნაწილი საუბრობს.

პანდემიისას თითქმის ვერცერთი სოციალური სამთავრობო მხარდაჭერის პაკეტი ვერ შეეხო ლგბტ თემს. ერთადერთი პრემიერ-მინისტრის მრჩეველის ადამიანის უფლებების და გენდერული თანასწორობის საკითხებში ინიციატივით ჰუმანიტარული დახმარების საკვებისა და ჰიგიენის საშუალებების პაკეტი მიიღო 120-მა ლგბტ თემის წევრმა ვისაც ამის განსაკუთრებული საჭიროება ჰქონდა.

– გრძობთ თუ არა, საზოგადოების დამოკიდებულების ცვლილებას, 17 მაისიდან 17 მაისამდე?

– არის გარკვეული პოზიტიური დინამიკა, მაგრამ სამწუხაროდ ამავე დროს ულტრა-მემარჯვენე ჯგუფებიც ძლიერდებიან. მათ აქვთ კარგად მობილიზებული რესურსები სოციალურ ქსელში და ძალადობა ქუჩაში. ეს სიძულვილის ჯგუფები ხალხის გაბრაზებას, რომელთაც ხშირად სწორედ სიღარიბე აწუხებთ მიმართავენ საზოგადოების მოწყვლადი ჯგუფებისაკენ, ამ შემთხვევაში ქვიარებისაკენ. ისინი კიდევ უფრო ძლიერდებიან და საკუთარ არსებობას აფუძნებენ ქვიარ ხილვადობის მომხრე აქტივისტებზე. ამ დროს სახლემწიფო უმოქმედოა და ხშირად ეს ჯგუფები მთავრობის გარკვეული ჯგუფების მიერ მხარდაჭერილიცაა.  მეინსტრიმული მედია კი სხვადასხვა პოლიტიკურ ჯგუფს შორისაა გადანაწილებული და ქვიარ საკითხებს მხოლოდ დასავლეთთან ურთიერთობის ნაწილში ხედავს. სხვადასხვა პოლიტიკურ პარტიებს ყოველთვის ყავდათ სპიკერები ლგბტ საკითხებზე, რომლებიც მხარდამჭერ პოზიციებს აჟღერებდნენ ხოლმე, მაგრამ ისინი ვერ ქმნიდნენ და ქმნიან ამინდს თავიანთ პარტიებში, პოლიტიკური კლასი უაღრესად ჰომოფობიურია და წარმოდგენა არ აქვთ თანასწორობის პოლიტიკაზე.

ვნახავთ ყველგან – ქალაქში განთავსებულ ბილბორდებზე, ტელეეთერში ნებისმიერი არხის ყურებისას. სავსეა ინტერნეტ სივრცეც. კაზინოებისა და ტოტალიზატორების რეკლამაა განთავსებული ახალი ამბებისა თუ გასართობი კონტენტის საიტებზე. რა თქმა უნდა, უკონტროლოა სარეკლამო ეს-ემ-ესბიც, რომლებიც თითოეულ ჩვენგანს ყოველდღიურად, ზოგჯერ დღეში რამდენიმეჯერაც კი, სხავდასხვა აქციას, უფასო მოგებასა თუ ჯეკპოტებს გვთავაზობს.

დღეისთვის აზარტულ თამაშებზე ირიბი წვდომა აქვთ მოზარდებსა და არასრულწლოვნებსაც. ინტერნეტში ყველაზე პოპულარული ფილმების საიტები ონლაინ კაზინოთა რეკლამებითაა სავსე. მოზარდებს რეკლამების ნახვა უწევთ მაშინაც, როცა ანიმაციის ნახვას გადაწყვეტენ. ასეთ დროს ვიდრე მულტფილმი ჩაირთვება, მათ მხოლოდ ერთი დაქლიქება აშორებთ აზარტული თამაშების საიტზე მოხვედრას.

აზარტული თამაშების რეკლამის რეგულირების საჭიროებაზე დიდი ხანია საზოგადოებაში მიმდინარეობს მსჯელობა. არაერთი სამოქალაქო და საპარლამენტო ინიციატივა გვინახავს, რომელიც სწორედ რეკლამასთან დაკავშირებული საკითხების რეგულირებას ითვალისწინებდა. ერთ-ერთი ასეთი ინიციატივა პარლამენტარ ლევან გოგიჩაიშვილს ეკუთვნის.

                   ლევან გოგიჩიაშვილის ინიციატივა და უმრავლესობის უარი

2018 წლის 27 ოქტომბერს საქართველოს პარლამენტში დარეგისტრირდა კანონპროექტი, რომლის მიღების შემთხვევაშიც რეკლამის შესახებ კანონით დარეგულირდებოდა აზარტული თამაშების რეკლამირება.

ინიციატორები იმ დროისთვის ჯერ კიდევ „ქართული ოცნების“ წევრი ლევან გოგიჩაიშვილი და სხვა 6 თანაგუნდელი იყვნენ. როგორც კანონმდებლები პარლამენტისთვის გაგზავნილ განმარტებით ბარათში მიუთითებდნენ, კანონპროექტის მომზადების მიზეზი აზარტული თამაშებით განპირობებული მძიმე სოციალური ფონი იყო. მათი აზრით, საქართველოში თამაშდამოკიდებულების დონე საგანგაშოა, რეგულაციების შემოღებას კი ლუდომანიის ზრდის რისკები უნდა შეემცირებინა.

კანონპროექტის მიხედვით, უნდა აკრძალულიყო აზარტული ან მომგებიანი თამაშების რეკლამა რელიგიურ, საბავშვო, სასწავლო და სამედიცინო დაწესებულებებში, კულტურისა და სპორტის ორგანიზაციებში, გარდა სპორტულ ეკიპირებაზე გამოსახვისა. გარდა ამისა, ცვლილებების თანახმად, ჩამოთვლილი დაწესებულებებიდან 200 მეტრის რადიუსშიც დაუშვებელი ხდებოდა გარე რეკლამა.

ინიციატივა ასევე კრძალავდა აზარტული ან მომგებიანი თამაშების რეკლამის გავრცელებას ტელევიზიის, რადიოს, ინტერნეტის, ბეჭდური მედიის და კომუნიკაციის სხვა საშუალებების გამოყენებით. დაშვებული რჩებოდა მხოლოდ სპორტული პროგრამის და რეპორტაჟის სპონსორობა. ამ შემთხვევაშიც მისაღები იყო მხოლოდ აზარტული ან მომგებიანი თამაშების ბრენდის დასახელება და ლოგოს გავრცელება.

თითქმის ნახევარწლიანი განხილვების შემდეგ საქართველოს პარლამენტმა რეკლამის შესახებ კანონში შესატანი ცვლილებები პირველივე მოსმენისას ჩააგდო. ამ დროს ლევან გოგიჩაიშვილი „ოცნების“ წევრი უკვე აღარ იყო. მასსა და მმართველი გუნდის სხვა წარმომადგენლებს შორის კამათი გაიმართა სხდომაზე, სადაც უმრავლესობის ლიდერმა მამუკა მდინარაძემ გუნდის პოზიცია წინასწარ განაცხადა. მან აღნიშნა, რომ პარლამენტი კანონპროექტის სულისკვეთებას იზიარებდა, თუმცა ამ რედაქციით მხარს არ დაუჭერდა. მათთვის მიუღებელი იყო „აკრძალვა“, ხოლო ეს ტერმინი უნდა ჩანაცვლებულიყო „შეზღუდვით.“

“შემოიტანეთ ამ დათქმებით, რაზეც ვართ შეთანხმებულები და დავუჭერთ მხარს. მეორე მოსმენის საკითხი არ არის, აკრძალვას ეხება თუ შეზღუდვას, თუ ამის გაკეთება გინდოდათ თავის დროზე გაგეკეთებინათ, სამომავლო თემას წინასწარ როგორ უნდა ვუყაროთ კენჭი,” — განაცხადა მდინარაძემ.

ლევან გოგიჩაიშვილმა მაშინ კანონპროექტის ჩაგდება პირად ანგარიშწორებად მიიჩნია. ის მმართველ გუნდს ურჩევდა ცვლილებისთვის მხარი პირველ მოსმენაზე მაინც დაეჭირათ, ტერმინთა ჩანაცვლება კი მეორე მოსმენამდე იქნებოდა შესაძლებელი.

აზარტული თამაშების რეკლამირების რეგულირებაზე ამ მოწვევის პარლამენტმა ერთხელ უკვე სცადა. საკანონმდებლო ორგანოს თავმჯდომარე არჩილ თალაკვაძემ თითქმის ერთ წლიანი პაუზის შემდგ, ამა წლის თებერვალში ამ თემის კიდევ ერთხელ გააქტიურება დააანონსა. მან პარლამენტში ყოველწლიური სიტყვით გამოსვლისას 2020 წლის პრიორიტეტებს შორის სწორედ აზარტული თამაშების რეკლამის შეზღუდვა და თამაშდამოკიდებულებისგან ბავშვების დაცვა დაასახელა.

„ჩვენი პრიორიტეტი იქნება აზარტული თამაშების რეკლამის შესახებ ცვლილებები, რომელიც უკეთ დაიცავს ბავშვებსა და ახალგაზრდებს აზარტული თამაშების ზეგავლენისგან. შეზღუდავს აზარტულ თამაშებზე დაშვებას ასაკობრივად, ხოლო თამაშდამოკიდებულ პირებსა და მათ ოჯახებს ამ პრობლემის მოგვარებაში დაეხმარება,“ – განაცხადა თალაკვაძემ.

ამ ეტაპზე ძნელად პროგნოზირებადია, რამდენად მოახერხებს საქართველოს პარლამენტი კორონავირუსის გამო ქვეყანაში შექმნილი ეპიდემიური მდგომარეობის ფონზე გაცხადებული პრიორიტეტების შესრულებას.

სტატიის მომდევნო ნაწილში ვრცლად ვისაუბრებთ, თუ რა პრობლემას წარმოადგენს აზარტული თამაშების უკონტროლო რეკლამირება და რა პრაქტიკა არსებობს განვითარებულ მსოფლიოში მის რეგულირებასთან დაკავშირებით. 

                 სამოქალაქო ინიციატივები აზარტული თამაშების წინააღდეგ

აზარტული თამაშების წინააღმდეგ კამპანიას ბოლო დროს არაერთი სამოქალაქო გამოხმაურება მოჰყვა. სხვადასხვა არასამთავრობო ორგანიზაცია და სამოქალაქო აქტივისტები ერთხმად ითხოვენ თამაშდამოკიდებული ადამიანების დასაცავად სახელმწიფომ რეკლამებზე რეგულაციები დააწესოს.

ჩვენ ვესაუბრეთ ერთ-ერთ აქტივისტსა და არასამთავრობო ორგანიზაციის წარმომადგენელს თამარ ჯაფარიძეს, რომელიც ხელმძღვანელობს მოძრაობას „დედები აზარტული თამაშების წინააღმდეგ“ . ის ბოლო პერიოდში ორგანიზებული კამპანიების ერთ-ერთი ავტორია.[N1]  მან ჯერ კიდევ 2017 წელს დააფუძნა აღნიშნული მოძრაობა და ღიად ალაპარაკდა ლუდომანიის პრობლემაზე. ჯაფარიძისა და მისი თანამოაზრეების მიერ იყო დაგეგმილი აქცია მთავრობის კანცელარიასთანაც გასული წლის ნოემბერში, როდესაც თამაშდამოკიდებულების გამო საზოგადოებრივი მაუწყებლის თანამშრომელმა სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა.

ჯაფარიძე მიიჩნევს, რომ სამოქალაქო აქტიურობა გამოძახილია ჩვენს ქვეყანაში შექმნილი უკონტროლო სიტუაციისა, რაც აზარტული თამაშების რეკლამირების თარეშში გამოიხატება. მისი თქმით, ონლაინ ტოტალიზატორებსა და კაზინოებს ჩვენი მოქალაქეების ძალიან დიდი რაოდენობის გონება მთლიანად აქვს დაპყრობილი, აზარტული თამაშების რეკლამირების შეზღუდვა კი სწორედ მთავრობის მოვალეობაა.

„ნორმალურ ქვეყანას უნდა ჰქონდეს იმის განცდა, რომ ეს ბიზნესი მოაქციას რეგულაციებში. აზარტული თამაშების რეკლამა, რომელიც დღეს ჩვენს ქვეყანაში დათარეშობს, აუცილებლად უნდა შეიზღუდოს ცივილიზებული ფორმებით. ამაზე მხოლოდ საზოგადოება კი არა, მთავრობა უნდა ზრუნავდეს,“ – განაცხადა ჩვენთან საუბარში თამარ ჯაფარიძემ.

სამოქალაქო მოძრაობის ლიდერი იხსენებს, რომ 2012 წელს დღევანდელი მმართველი გუნდი ხელისუფლებაში აზარტული თამაშების შეზღუდვის დაპირებით მოვიდა, რეალურად კი დაპირება დაპირებად დარჩა და შედეგიც საპირისპირო დადგა. მისი თქმით, თუ 2012 წლამდე ქვეყანაში 300 სათამაშო ობიექტი იყო, დღევანდელი მონაცემებით მათი რიცხვი 1000-მდეა.[N2] 

‘’საქართველოს სტატისტიკის ბიზნეს რეგისტირის“ მონაცემებით, საქართველოში 2020 წლის აპრილის მდგომარებით, აზარტულ თამაშებთან დაკავშირებული ეკონომიკურ საქმიანობას 962 სუბიექტი ეწევა.

როგორც ჩვენი რესპონდენტი ამბობს, სამოქალაქო ჩართულობა გადამწვეტია აზარტული თამაშების წინააღმდეგ მიმართულ კამპანიაში, ვინაიდან სახელმწიფომ სათამაშო ბიზნესი დღეს ქვეყანაში გახადა ტრენდული. მისი თქმით, „ქართული ოცნების“ უმოქმედობის გამო თამაში მოდაშია. [N3] [u4] [u5] 

„ჩვენ ვითხოვთ აზარტულ თამაშებთან წვდომა მაქსიმალურად შეეზღუდოთ მოზარდებს. დღეს საქართველოში მილიონ ორასიათასი ადამიანი თამაშობს. ყოველ ნახევარ საათში იხსნება 3000 ექაუნთი ონლაინ კაზინოში. ჩვენ უკვე დავდექით იმ მწარე რეალობის წინაშე რომ აზარტულმა თამაშებმა შეიძლება დაღუპოს ერი. ხელისუფლება თუ ისევ ასეთ პოლიტიკას გააგრძელებს, და როგორც ჩანს, კვლავ ამას აპირებს, ჩათვალეთ აღარაფერი გვეშველება,“ – ამბობს ჯაფარიძე.

თამარ ჯაფარიძე სამოქალაქო აქტიურობის უპრეცედენტო მაგალითს უწოდებს ონლაინ პეტიციას, რომელიც სათამაშობი ბიზნესისთვის რეკლამის შეზღუდვის მოთხოვნით ანა დოლიძის მიერ გასული წლის ნოემბერში შეიქმნა და 2 კვირაში 10 ათასი ხელმოწერა შეაგროვა. რესპონდენტის თქმით, ეს ფაქტი ნათლად აჩვენებს საზოგადოების სურვილს, რომელსაც ხელისუფლება აუცილებლად უნდა დაემორჩილოს და სათამაშო ბიზნესის უკონტროლო რეკლამა დაარეგულიროს.

                                              საერთაშორისო პრაქტიკა

აზარტული თამაშების რეკლამირების კონტროლთან დაკავშირებით ბევრი განვითარებული და განვითარებადი ქვეყანა ცდილობს ნელ-ნელა შემოიღოს რეგულაციები. ამ დროისთვის სათამაშო ბიზნესის წვდომა სატელევიზიო, ინტერნეტ თუ გარე რეკლამაზე ევროპის რუკაზე არსებულ 6 ქვეყანაში უკვე სრულადაა აკრძალული. ესენია: აზერბაიჯანი, უკრაინა, ლატვია, კოსოვო, ალბანეთი და მოლდოვა. კიდევ 21 ევროპულ სახელმწიფოში კი აზარტული თამაშების რეკლამაზე ნაწილობრივი შეზღუდვები მოქმედებს. ევროპის კონტინენტზე ამ დროისთვის 15 ქვეყანა რჩება ისეთი, სადაც რეგულაციები ამ მხრივ საერთოდ არ არის, თუმცა საქართველოს მსგავსად, რამდენიმე მათგანშიც, მაგალითად ესპანეთსა და შვედეთში აქტიურად მსჯელობენ ცვლილებებზე.

მაგალითად, სომხური მედიის ცნობით, ჩვენ მეზობელ ქვეყანაში აზარტული თამაშების რეკლამირების წინააღმდეგ ბრძოლა 2015 წელს დაიწყო. თავდაპირველად შეზღუდვები რეკლამებზე დაწესდა ინტერნეტ სივრცისთვის, ხოლო 2019 წლის 19 ივნისს ძალაში შევიდა კანონპროექტი, რომლის თანახმადაც მსგავსი ტიპის რეკლამები მკაცრად შეიზღუდა ყველა სახის სომხურ მედია საშუალებებში. მათ უფლება აქვთ სათამაშო ბიზნესის რეკლამა ტელევიზიით აჩვენონ მხოლოდ ღამის ეთერში, 22 საათიდან დილის 7 საათამდე. ამ შემთხვევაშიც, ლიმიტირებულია ქრონომეტრაჟი. მსგავსს კომერციულ ჭრებს თითოეულ არხზე მხოლოდ სამი წუთი შეიძლება დაეთმოს.[N6] 

 აზარტული თამაშების რეკლამა მთელი ქვეყნის მასშტაბით სრულად არის აკრძალული ალბანეთში.  2019 წელს მიღებული კანონის თანახმად ქვეყანაში აკრძალულია წერილობითი, ელექტრონული ან აუდიოვიზუალური ფორმით თამაშების  რეკლამირება.  ტელეარხებს ეკრძალებათ სპორტული მატჩების დროს სათამაშო ბიზნესის  სასპონსორო ტიხრების ეთერში განთავსება.  აზარტული თამაშების კომპანიებს მხოლოდ პრესრელიზების გავრცელების უფლება აქვთ.  გარდა ამისა, ქვეყანაში სრულად არალეგალურია ონლაინ კანიზოები.

ევროპული პრაქტიკის თვალსაჩინო მაგალითია დიდი ბრიტანეთი, ვინაიდან, ოფიციალური პირების განმარტებით, აქ რეკლამები სწორედ თამაშზე დამოკიდებული ადამიანების დასახმარებლად შეიზღუდა. ინფორმაცია გადამოწმებულია ბრიტანეთში სარეკლამო სტანდარტებზე მომუშავე სააგენტოს ვებ-გვერდზე (ASA).

ბრიტანული შეზღუდვები ასე გამოიყურება:

•          იკრძალება აზარტული თამაშების რეკლამისას გამოყენებული იყოს ისეთი შინაარსი, რომელიც დამოკიდებულებას გააჩენს, ან თამაშდამოკიდებულ ადამიანებზე იმოქმედებს;

•          კომპანიებმა თავი უნდა აარიდონ დამოკიდებული მოთამაშეების სისუსტეების გამოყენებას. რეკლამაში არ უნდა ახსენონ ფრაზები, რაც მიუთითებს რისკის არარსებობასა და უფასო ფსონებზე;

•          რეკლამები არ უნდა მოუწოდებდეს თამაშს ბავშვებსა და მოზარდებს;

•          რეკლამაში აკრძალულია ფრაზის – “გააკეთე ფსონი ახლავე,” გამოყენება.[N7] 

                 აზარტული თამაშები და პრობლები, რომელსაც ის იწვევს

როგორ ყალიბდება აზარტულ თამაშებზე დამოკიდებულება, ამ კითხვით მივმართეთ ფსიქოლოგ ნათია ფანჯიკიძეს, მისი თქმით პირველი სიმპტომი არის თამაშის დაუძლეველი სურვილი, რომლის შეკავება დღითიდღე რთულდება, რასაც მოსდევს დამალვა, როცა მოთამაშე აღარ უმხელს ახლობლებს, რომ თამაშობს. “კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი სიმპტომია, როდესაც თამაში გადაიქცევა რუტინად, თამაშსა და თამაშს შორის ინტერვალები იკლებს, ხდება მძაფრი განცდების სწრაფი მონაცვლეობა. შემდეგ ტვინის სრულ იფიტება, თამაშს აღარც სიხარული მოაქვს,აღარც წაგების გამო დარდი. მკურნალობასაც მეტი დრო და რესურსი სჭირდება. ხშირად კი მედიკამენტური ჩარევაც ხდება აუცილებელი.’’

ფსიქოლოგის თქმით ლუდომანი ადამიანებისთვის აზარტული თამაშების უკონტროლო რეკლამა უდიდესი ცდუნებაა. განსაკუთრების აგრესიული კი ონლაინ რეკლამაა „ერთი თვეა, გარე რეკლამები შეიზღუდა, მაგრამ მთავარი ცდუნება სახლიდან გაუსვლელად თამაშია. მოზარდები ახერხებენ დარეგისტრირებას ყალბი აიდიებით,ოჯახის ზრდასრული წევრების საკრედიტო ბარათებით, პირადი ნომრებით და ა.შ. კონტროლისთვის აუცილებელია ყველა მხარე იყოს ჩართული: სახელმწიფომ გაატაროს ადეკვატური პოლიტიკა, მშობელმა არ მოადუნოს სიფხიზლე“.

 თამაშზე დამოკიდებულთა სტატისტიკა დღითი დღე იზრდება. აზარტულ თამაშზე ხელმისაწვდომობა, აქვთ არასრულწლოვნებსაც. საფრთხე კი მათთვის გაცილებით დიდია, როგორც ნათია ფანჯიკიძე ამბობს მოზარდის ტვინი ბევრად სწრაფად და შეუქცევადად ზიანდება. დროთა განმავლობაში ტვინის ლიმბური სისტემა იცვლება“პაციენტების დიდი ნაწილი იხსენებს, რომ პირველად ითამაშა 6 წლის ასაკში, 10 წლის ასაკში… პირველი ბილეთი შეავსეს მოზარდობამდეც კი და ეს უკვე აშკარად მშობლის პასუხისმგებლობაა, რადგან მცირეწლოვანი ბავშვი თავისით ვერ მოახერხებდა ტოტალიზატორის აღმოჩენას”

   ფანჯიკიძე საკუთარი გამოცდილებით გვეუბნება, რომ თამაშზე დამოკიდებულება ექვემდებარება თერაპიას, ფსიქო-სოციალური რეაბილიტაციის ცენტრი „კამარა“ ანათინა მიშერის ფსიქოთერაპიული სქემით ხემძღვანელობს. “კამარაში დამოკიდებულებით დაავადებებთან ვმუშაობთ ინტეგრირებული მეთოდით. ამერიკელი ფსიქიატრის, ანათინა მიშერის ფსიქოთერაპიული სქემით და გვაქვს  65-70%  შემთხვევაში დადებითი შედეგი, რაც დამოკიდებულებით დაავადებებში ძალიან მაღალი შედეგია.“

საზღვარგარეთ კაზინოებს აქვთ ვალდებულება დააფინანსონ რეაბილიტაციის ცენტრები და სოციალური პროგრამები. საქართველოში ლუდომანი ადამიანების დასახმარებლად, ფსიქო-სოციალური რეაბილიტაციის ცენტრი „კამარა“ და „ევროპაბეთი“ გახდნენ პარტნიორები,ისინი ეხამრებიან აზარტულ თამაშებზე დამოკიდებულ პირებს, რომელთაც მკურნალობის შესაძლებლობა არ აქვთ.“ჩვენთან ასეთი სავალდებულო კანონი არ არსებობს. პირველი ნაბიჯი გადადგა ევროპაბეთმა, რომელმაც „responsible.ge” – პასუხისმგებლიანი ბიზნესის პოლიტიკის ფარგლებში გამოთქვა სურვილი, გადაუხადოს მკურნალობის თანხა ადამიანებს, რომელთაც მკურნალობის შესაძლებლობა არ აქვთ. პაციენტების პირველი ჯგუფები მივიღეთ მარტში. ამჯერად ვემსახურებით 36 პაციენტს.“ 

---

 [N1]აქ რომელიმე კამპანია რომ გაახსენოთ მკითხველს კარგი იქნება უფრო ნათლად მიხვდებიან რა კამპანიებზეა საუბარი. ერთი წინადადება მიმატეთ სადაც ასე იტყვით – მაგალითად, მის იორგანიზებით გაიმართა მიმდინარე წლის დასაწყში კამპანია ესა და ეს

[ასეთ ნიუანსებს მიაქციეთ ხოლმე ყურადღება, ძალიან მნიშვნელოვანია მკითხველს თუ მაყურებელს მაქსიმალურად კონკრეტული ინფორმაციის მიწოდებით დავეხმაროთ სწრაფად მიხვდეს ვის უსმენს, რა გაუკეთებია და რა კამპანიებზეა საუბარი. ზოგადი საუბარი არ უყვარს მკითხველს, დეტალიზაცია ყოველთვის უფრო საინტერესოს და დამაჯერებელს ხდის მასალას წასაკითხად]

 [N2]ამ ციფრის გადამოწმება ჩვენ არ შეგვიძლია ? აქვე შეგვეძლო გაგვხსნა ბრჭყალი და მიგვეწერა, რომ ოფიციალური მონაცემი ასეთია.

 [N3]ცოტა გაზვიადებული მგონია ეს შეფასებები. თამაში ტრენდული იყო ყველა ხელისუფლების პირობებში. აქ საჭირო იყო კითხვის შებრუნება სადაც რესპოდენტეს უნდა დაეზუსტებინა რატომ ფიქრობს, რომ ეს ბიზნესი უფრო ტრენდული გახდა ქართული ოცნების პირობებში. რა აძლევს ამის თქმით, საფუძველს. ჩვენ ყოველთვის უნდა ვეცადოთ, რომ რესპოდენტისგან ზუსტი ინფორმაცია ამოვიღოთ. როცა მისი განცხადება ზოგადია და არა კონკრეტული კითხვების შებრუნებით უნდა ვცადოთ ზუსტი და თვალსაჩინო მაგალითების ამოღებას.

 [u4]ჩვენ ყველანაირად ვეცადეთ თამარ ჯაფარიძისგან კონკრეტული პასუხები მიგვეღო, თუმცა რაღაც შემთხვევებში ეს შეუძლებელი გახდა. შეფასება, რომელიც მან ბოლოს გააკეთა დავტოვეთ ორი მიზეზის გამო 1) ის კონკრეტულ მონაცემებზე საუბრობს,  ქართული ოცნების მმართველობის პერიოდში სათამაშო ობიექტების გაზრდასთან დაკავშრებით,რის საფუძველზეც, ვარაუდობს, რომ თამაში ახლა „მოდაშია“ და 2)ქვედა ციტატაში ის ამბობს, რომ ხელისუფლება არ ატარებს არცერთ ღონისძიებას, რეკლამირების რეგულირებისთვის.

 საკმაოდ ემოციური რესპოდენტია და ამ ემოციებში ჩვენც ავიხლართეს,კარგად ვერ გავყევით. აუცილებლად გავითვალისწინებთ შემდეგი სტატიისთვის ☹

 [u5]

 [N6]თუ შეიძ₾ება მიუთითეთ საიდან ფლობთ ამ ინფორმაციას.

 [N7]ეს ქვეთავი ცოტა უცნაურად გამოიყურება. ვსაუბრობთ საერთაშორისო გამოცდილებაზე და მხოლოდ ორი ქვეყნის მაგალითია. იქნებ მოიძიოთ და მგონია რომ იქნება ხელმისაწვდომია იმ ქვეყნების სია სადაც შეზღდულია და სადაც დაშვებულია. ამ ინფორმაციის მოძიების შემთხვევაში ქვეთავის დასაწყიში ჯერ ახსენებდით მსოფლიოში საერთო რაოდენობას იმ ქვეყნებისას, სადაც აკრძალულია და იმ ქვეყნებს სადაც შეზღულია და მერე ამ ორი მაგალითის მოყვანა უფრო გამართლებულია  და სწორი იქნება. პ.ს. ორივე მაგალითზე წყაროები დამაკლდა.

სად ამოიკითხეთ რომ ამ ღონისძიებებს ატარებს ეს ორი ქვეყანა. გთხოვთ< მიუთითეთ.

COVID-19-ის პანდემიის შედეგად მსოფლიოს 200-ზე მეტი ქვეყანა კარანტინსა და თვითიზოლაციაშია. მოსალოდნელი ეკონომიკური კრიზისისა და უმუშევრობის პრობლემის პარალელურად სოციალურ ქსელებსა თუ მედია სივრცეებში აქტიურად საუბრობენ ატმოსფერული ჰაერის ხარისხის გაუმჯობესებაზე, რასაც კვლევებიც ადასტურებს. კორონავირუსის გავრცელების თავიდან ასაცილებლად დაწესებული შეზღუდვები, რომელიც საზოგადოებრივი ტრანსპორტის აკრძალვას, გადაადგილების და სხვა ტიპის შეზღუდვებს მოიცავს, საქართველოში ჰაერის ხარისხზეც აისახა.

ძირითადი ეკოლოგიური მაჩვენებლები, რაც ბოლო 50 წლის განმავლობაში  უარესდებოდა, ცოტა ხნით, მსოფლიოს დაპაუზებასთან ერთად შეჩერდა და  რამდენიმედღიანი გლობალური კარანტინის შედეგად გაუმჯობესდა კიდეც.

ჰაერის დაბინძურება ნაწილობრივ სეზონურია: ის ქარზე, ტენიანობაზე,გამონაბოლქვსა და კლიმატის სხვა ასპექტებზე არის დამოკიდებული. გარემოს დაბინძურების მონიტორინგის დეპარტამენტის უფროსი, მარინა არაბიძე ჩვენთან საუბრისას აღნიშნავს, რომ საქართველოში ჰაერის ხარისხი გაუმჯობესდა,  მთავარი დამაბინძურებლები ნახშირბადის მონოქსიდი და აზოტის დიოქსიდი მნიშვნელოვნად შემცირდა,რაზეც გავლენა სატრანსპორტო  საშუალებების მოძრაობის მკვეთრმა შემცირებამ იქონია. „ბოლო პერიოდში საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე ჰაერის დაბინძურების მაჩვენებლები შემცირებულია.განსაკუთრებით შემცირებულია ატმოსფერულ ჰაერში აზოტის დიოქსიდის შემცველობა, რაც  სავარაუდოდ დაკავშირებულია ავტოტრანსპორტის გამონაბოლქვის შემცირებასთან“.

ერთ-ერთი მთავარი პრობლემა ჰაერის ხარისხის გაუარესებისას ტრანსსასაზღვრო დაბინძურებაა, მყარი ნაწილაკების ჰაერში კონცენტრაციაც ამის მიხედვით იცვლება. დედაქალაქში air.gov.ge-ის 2019  წლის მარტის თვის მონაცემებით,ჰაერის დაბინძურება განსაკუთებულად მაღალ ნიშნულზე იყო, მაგალითად აზოტის დიოქსიდის საშუალო წლიური კონცენტრაცია თბილისში წერეთლის გამზირზე  59 მკგ/მ³ დაფიქსირდა, რაც  ზღვრულ მნიშვნელობას აჭარბებდა 1,5-ჯერ. 2020 წლის მარტის თვის მონაცემებით საქართველოს მთელ ტერიტორიაზეშეინიშნება აზოტის დიოქსიდის კონცენტრაციების კლების ტენდენცია. მარინა არაბიძის თქმით “თბილისში ყაზბეგის გამზირზე 2019 წელს მყარი ნაწილაკების კონცენტრაცია  35 მკგ/მ³, ხოლო 2020 წლის მარტში საშუალო წლიური კონცენტრაცია 22 მკგ/მ³ დაფიქსირდა,რაც სავსებით დამაკმაყოფილებელია“

ჰაერის ხარისხის მონიტორინგის ავტომატური სადგური მდებარეობს ბათუმშიც. ავტოტრანსპორტით დატვირთული ქუჩების ახლოს  მდებარე სადგურებზე მავნე ნივთიერებების კლების ტენდენცია მეტად თვალშისაცემია, ვიდრე ფონურ სადგურებზე.ბათუმში 2019 წლის მონაცემებით დაბინძურების ხარისხმა 1.6-ჯერ გადააჭარბა ნორმას. პანდემიის ფონზე მდგომარება აქაც მკვეთრად შეიცვალა. “ბათუმში,2019  წლის მარტის თვის მონაცემებით აზოტის დიოქსიდის საშუალო წლიური კონცენტრაცია იყო 63 მკგ/მ³, ზღვრულ მნიშვნელობას მან 1,6-ჯერ გადააჭარბა , ხოლო 2020 წლის მარტში საშუალო წლიური კონცენტრაცია  ნორმის ფარგლებში – 40 მკგ/მ³ დაფიქსირდა.“

პანდემიის შედეგად მკვეთრად შემცირდა ანტროფოგენული აქტივობა, რაც ავტომობილების მოძრაობისა და   ინდუსტრიული ობიექტებით დატვირთულ რეგიონებში სამრეწველო აქტივობის შემცირებით არის გამოწვეული.   კორონა ვირუსის „ღვაწლი“ ჰაერის გაუმჯობესებისას აშკარაა. თუმცა, გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ატმოსფერული ჰაერის სამმართველოს ხელმძღვანლის ნოე მეგრელიშვილის თქმით, ვირუსის გავრცელებით გამოწვეული დადებითი შედეგი  დროებითია “შეზღუდვების შემცირებისთანავე კვლავ გააქტიურდება აზოტის დიოქსიდის კონცენტრაცია, რადგან აღდგება სამრეწველო საქმიანობები და ავტომობილებით გადაადგილება“. 

ნოე მეგრელიშვილი ჩვენთან საუბრისას ამბობს, რომ შემცირდა ატმოსფერულ ჰაერში დამბინძურებელი ნივთიერებების გაფრქვევები, რამაც თავისთავად გამოიწვია ჰაერის ხარისხის გაუმჯობესება. იმისათვის რომ ეტაპობრივად მივუახლოვდეთ ისეთივე სუფთა ჰაერს, როგორიც ის პანდემიის პერიოდში იყო ჰაერის დაცვის ღონისძიებების კიდევ უფრო აქტიურად განხორციელებაა საჭირო. ‘’აზოტის დიოქსიდის კონცენტრაციის კლება საქართველოს უმსხვილეს ქალაქებშიც თვალნათლივ დააფიქსირა ატმოსფერული ჰაერის ხარისხის ავტომატურმა მონიტორინგის სადგურებმა. ამ დადებითი შედეგის შენარჩუნებისთვის კი მაქსიმალურად უნდა შევუწყოთ ხელი ფეხითა და ველოსიპედით მოძრაობის წახალისებას“.

ქალაქის მერის ინიციატივას, პანდემიის დასრულების შემდეგ, თბილისში, შაბათ-კვირას  შეიზღუდოს ავტომობილით გადაადგილება მეგრელიშვილი დადებითად აფასებს, თუმცა მისი თქმით მხოლოდ ეს ქმედება, შედეგს ვერ მოიტანს. ადამიანის ჯანმრთელობის, გარემოზე უარყოფითი ზემოქმედების შემცირებისა და ეკონომიკური ზრდის კიდევ უფრო მაღალ მაჩვენებელს მისაღწევად უფრო მეტი ეფექტიანი ღონისძიებების გატარებაა საჭირო, რომლებიც ატმოსფერული ჰაერის ხარისხის გაუმჯობესების სახელმწიფო პროგრამაშია გაწერილია. ’’ევროკავშირის ქვეყნების ლიდერებისგანაც მოვისმინეთ, რომ ხალხი ვეღარ შეეგუება კვლავ დაბინძურებული ჰაერის მქონე ქალაქებში ცხოვრებას, ამიტომაც აუცილებელია საზოგადოებრივი ტრანსპორტის გაუმჯობესება, ქვეყნის ავტოპარკის გაახალგაზრდავება და გაჯანსაღება, დიზელის საწვავის ხარისხის  გაუმჯობესება და  საზოგადოებრივი ცნობიერების ამაღლება“.

შაბათ-კვირას ავკრძალოთ ავტომობილით მოძრაობა – კალაძის ინიციატივა

დედაქალაქში გაუმჯობესებული ჰაერის შესანარჩუნებლად 22 აპრილს ახალი ინიციატივით გამოვიდა თბილისის მერი კახა კალაძე.  მან მოსახლეობასა და სპეციალისტებს სამსაჯელოდ შესთავაზა წინადადება, რომ საგანგებო მდგომარეობის დასრულების შემდეგაც დედაქალაქში ყოველი კვირის ორ დღეს ავტომობილით გადაადგილება შეზრუდულიყო. კალაძემ განმარტა, რომ ქალაქში ეკოლოგიური მდგომარეობის შენარჩუნების ერთ-ერთი გზა, შესაძლებელია, სწორედ ეს გამხდარიყო და მაგალითად შაბათ-კვირას დედაქალაქში მხოლოდ საზოგადეობრივ ტრანსპორტს ემოძრავა.

„ბოლო პერიოდში დედაქალაქში ჰაერის დაბინძურების მაჩვენებელი არის შემცირებული – ეს განპირობებულია აქტივობების დაბალი დონის გამო. აღნიშნული მაჩვენებლები მკვეთრადაა განსხვავებული წინა წლის მაჩვენებლებთან. განსაკუთრებით შემცირებულია აზოტის დიოქსიდის რაოდენობა. როცა დავუბრუნდებით ნორმალურ ცხოვრებას, მოგვიწევს ცხოვრების სტილის შეცვლა – გართულდება ძველებურად ცხოვრების გაგრძელება. გვაქვს ასეთი იდეა – კვირაში ორი დღის განმავლობაში ხომ არ ავკრძალოთ კერძო ავტომობილებით გადაადგილება,“ – განაცხადა დედაქალაქის მერმა მოსახლეობისადმი სპეციალური მიმართვის დროს.

იმ ფაქტს, რომ პანდემიამ ნათლად გამოაჩინა, თუ რა დიდ როლს თამაშობდა ჰაერის დაბინძურებაში ავტოტრანსპორტი, ეთანხმება გაეროს ექსპერტი ტრანსპორტისა და საგზაო უსაფრთხოების საკითხებში გელა კვაშილავა. მისი განმარტებით, ვირუსმა არამარტო თბილისში, არამედ მსოფლიოს დიდ ქალაქებშიც, გადაადგილების შეზღუდვის შედეგად ჰაერის სიჯანსაღის მაჩვენებელი 20-30 წლის წინანდელ მაჩვენებელს დაუბრუნდა. ექსპერტი აუცილებელ ღონისძიებად მიიჩნევს დედაქალაქის სატრანსპორტო პოლიტიკის გადახედვას, ყურადღებას ამახვილებს ალტერნატიული ტრანსპორტის უპირატესობაზე, კალაძის ინიციატივას კი ნაწილობრივ იწონებს.

„რაც შეეხება შაბათ-კვირას ავტომობილების გადაადგილების შეზღუდვას, როდესაც ტრანსპორტის აქტივობა დაბალია. ეს პრაქტიკა არა ერთ სახელმწიფოში არსებობს, თუმცა რთული სათქმელია, ჩვენთან რამდენად განვახორციელებთ. მე ვურჩევდი, რომ უპირატესობა მიანიჭონ ალტერნატიული ტრანსპორტის განვითარებას, მაგალითად ველოსიპედის. მოეწყოს შესაბამისი ინფრასტრუქტურა, რომლითაც მოკლე მანძილზე წამსვლელი მოქალაქე ისარგებლებს. ამისთვის მათ უნდა გამოეყოთ ცალკე სავალი ზოლი, რომლითაც შეზღუდვის პერიოდში ისარგებლებენ. აქამდე არსებული მოსაზრება, რომ ხალხს არ აქვს ან არ სურდა ველოსიპედით სარგებლობა, ყოფილა მითი, რაც პანდემიამ დაადასტურა,“ – ამბობს კვაშილავა.

ექსპერტი ღიად საუბრობს, რომ თუ შექმნილი ვითარება ადეკვატურად გაანალიზდება და სატრანსპორტო პოლიტიკის შედეგზე ორიენტირებული გეგმა შემუშავდება, ქალაქს აქვს რესურსი საზოგადოებრივმა ტრანსპორტმა გამართულად იმუშაოს. ქუჩების გადაკეტვის მსოფლიოში მიღებული პრაქტიკა კი იმ ალტერნატიურლი ტრანსპორტის განსავითარებლად უნდა გამვიყენოთ, რომლის იმედადაც პანდემიის დროს დავრჩით.

„თუ პანდემიის დასრულების შემდეგ, ადამიანები ისევ ჩვეულებრივ დღის წესრიგს დაუბრუნდებიან და ტრანსპორტის სფეროში ძირეული ცვლილებები არ გატარდება, არ იქნება შედეგი. ვფიქრობ, რომ შესაძლებელია გადაადგილების შეზღუდვა დიდი ქუჩებზე ამოქმედდეს, სადაც მეტი ქვეითი დადის, მაგალითად, რუსთაველისა და პეკინის გამზირები ორ კვირაში ერთხელ გადაკეტოს კვირა ასე ხალხი იგრძნობს თუ რამდენად კომფორტულია ახალი ვითარება, თან ხმაურიც ნაკლებად შეაწუხებთ,“ – გელა კვაშილავა

Probably once in our lives, we have all seen the pictures left from Abkhazia. Where the sky is bluer, the sun the hottest and the people the happiest. ”The Eighth Wonder of the World,” “Paradise on Earth”, and “The Blessed Side of God” -This is a small list of epithets I have heard from my parents, grandparents, and all those people who have known for twenty years that I am ”the kid of a paradise lost!”

Blue Melancholy-Lake Ritsa!

On August 14, my family is greeted with sadness. For 20 years my mother has been bringing an old, semi-burnt album in my room. The pictures are arranged chronologically, the faces are changed in each subsequent picture. Most of the pictures were taken in my house, near Lake Ritsi, where everyone is tanned and eating mandarins…My mother explains all the pictures in detail: “In this picture, my grandfather and I are in the garden of mandarins” The album smells of fire, the last photo is dated 1994. As the mother says, her childhood ends here, the pink glasses are torn and the pictures are blackened.

“Kelasuri Street – Nini This is your home”

Over the years, I have never understood why my father forced me to read old documents and memorize addresses. “Kelasuri Street Flat Number 1- Nini This is Your Home” At the end of all the stories that my parents remember on August 14, there are words “When we come back you will see for yourself.” I kept that phrase for twenty years, like the hope left in Pandora’s box.

Is it a shame, to be “refugee”

In this section, I would like to tell you about the story when I first realized that I am a representative and ambassador of Abkhazia in my generation!

Unfortunately, the word IDP is not always understood correctly, its definition is somehow associated with poverty. This is, of course, a stereotype that has developed in Georgian society over the years, because we receive “assistance” from the state.

I learned the importance of this stereotype at the age of ten. The non-governmental organization surveyed the school. The questions were routine, they wondered if we were going for sports, music and so on. When it came time for my survey, a school representative said out loud in front of the class: We’re done! Then she pointed at me- She is an IDP, she doesn’t know anything, let’s go to another class! -Exactly this phrase has become a sign to me that being an IDP is a bad thing and living with this status is a shame.

I remember years of hiding my family’s past and the fact that I was an IDP. To say honestly, this fact made me some complexes and fears. I was afraid that my classmates would not think that I was poor, I was afraid to tell them that my parents are from Sukhumi … I struggled for a long time to change this idea until I realized that this status is a reward, I am distinguished from them because I have hope that we will come back! I have the privilege of loving what I have not seen with my own eyes! And today, after 10 years, I can confidently say that I am an ambassador for Abkhazia, for my generation! 

https://infogram.com/blue-1h7g6kqjnjm06oy